Cholesterol là chất có vai trò quan trọng đối với cơ thể của chúng ta. Nếu chỉ số cholesterol trong máu ở mức bình thường, nó là vô hại nhưng nếu cholesterol cao vượt ngưỡng có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe của người mắc. Vậy làm thế nào để biết cholesterol cao hay thấp? Nếu bị cholesterol vượt ngưỡng an toàn nên làm gì? Hãy đọc bài viết sau đây để có câu trả lời chi tiết nhất.

Cholesterol là gì?

Cholesterol là một chất giống như sáp, có trong tất cả các tế bào trong cơ thể bạn. Cơ thể cần cholesterol để tạo ra hormone, vitamin D, cung cấp năng lượng cho cơ thể và giúp tiêu hóa thức ăn. Cơ thể tạo ra khoảng 80% lượng cholesterol cần thiết, phần còn lại đến từ nguồn thực phẩm như lòng đỏ trứng, thịt và phô mai.

Nếu bạn có quá nhiều cholesterol trong máu, nó có thể kết hợp với các chất khác trong máu để tạo thành mảng bám trong lòng động mạch. Sự tích tụ mảng bám này được gọi là xơ vữa động mạch. Nó có thể dẫn đến bệnh động mạch vành, gây đau tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.

H2-17.jpg

Cholesterol là gì?

Cholesterol không thể tự di chuyển trong máu mà nó được gắn với các hạt protein có tên gọi lipoprotein. HDL, LDL và VLDL là các lipoprotein. Các loại lipoprotein khác nhau có mục đích khác nhau:

- HDL là viết tắt của lipoprotein mật độ cao và được gọi là cholesterol "tốt" vì nó mang cholesterol từ các bộ phận khác của cơ thể trở lại gan. Gan sau đó loại bỏ cholesterol dư thừa ra khỏi khỏi cơ thể.

- LDL là viết tắt của lipoprotein mật độ thấp, còn được mệnh danh là cholesterol "xấu" vì mức LDL cao dẫn đến sự tích tụ mảng bám trong động mạch.

- VLDL là viết tắt của lipoprotein mật độ rất thấp. Một số người cũng gọi VLDL là cholesterol "xấu" vì nó cũng góp phần vào sự tích tụ mảng bám trong động mạch. Tuy nhiên, VLDL và LDL khác nhau: VLDL chủ yếu mang triglyceride còn LDL chủ yếu mang cholesterol.

- Triglycerid là chất béo trung tính đến chủ yếu từ nguồn thực phẩm tiêu thụ hàng ngày. Nếu nó quá cao, nó cũng sẽ gây hại cho cơ thể.

Chỉ số cholesterol trong máu ở người bình thường

Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo rằng, tất cả người lớn nên kiểm tra cholesterol mỗi 4 - 6 năm/lần khi được 20 tuổi. Đây là thời điểm nồng độ cholesterol bắt đầu tăng.

Khi chúng ta già đi, mức cholesterol có xu hướng tăng lên. Đàn ông thường có nguy cơ cao hơn phụ nữ. Tuy nhiên, nguy cơ của một người phụ nữ tăng lên sau khi mãn kinh.

Đối với những người có cholesterol cao, nên xét nghiệm chỉ số cholesterol thường xuyên hơn.

Biểu đồ cholesterol cho người lớn

Theo hướng dẫn năm 2018 về quản lý cholesterol trong máu được công bố trên Tạp chí của Đại học Tim mạch Hoa Kỳ (JACC) , dưới đây là những số đo cholesterol được chấp nhận cho người lớn. Tất cả các giá trị được tính bằng mg/dL.

 

Cholesterol toàn phần

HDL

LDL

Triglycerid

Tốt

< 200

- Lý tưởng: ≥ 60

- Nam: ≥ 40

- Nữ: ≥ 50

Lý tưởng: < 100

< 70 nếu có bệnh động mạch vành

< 149

Đường biên giới

200  - 239

không có

130 - 159

150 - 199

Cao

> 240

không có

> 160

> 200

Thấp

Không có

< 40

không có

không có

 Cholesterol ở trẻ em

Trẻ em thường xuyên hoạt động thể chất, có chế độ ăn uống lành mạnh, không bị thừa cân và không có tiền sử gia đình bị cholesterol cao sẽ có nguy cơ bị cholesterol cao thấp hơn .

Các hướng dẫn hiện tại khuyến nghị rằng, tất cả trẻ em nên kiểm tra cholesterol trong độ tuổi từ 9 - 11 và sau đó, kiểm tra lại ở độ tuổi từ 17 - 21.

Trẻ em có các yếu tố nguy cơ cao như bị bệnh tiểu đường hoặc tiền sử gia đình có cholesterol cao nên được kiểm tra ở độ tuổi từ 2 - 8 và một lần nữa trong độ tuổi 12 - 16.

Dưới đây là mức cholesterol khuyến nghị cho trẻ em theo JACC. Tất cả các giá trị được tính bằng mg/dL.

 

Cholesterol toàn phần

HDL

LDL

Triglycerid

Tốt

< 170

> 45

< 110

< 75 ở trẻ 0 – 9 tuổi

< 90 ở trẻ từ 10 - 19

Đường biên giới

170 - 199

40 - 45

110

75 - 99 ở trẻ 0 – 9 tuổi

90 - 129 ở trẻ từ 10 - 19

Cao

> 200

không có

> 130

≥ 100 ở trẻ 0 – 9 tuổi

> 130 ở trẻ từ 10 - 19

Thấp

không có

< 40

không có

không có

Bị cholesterol cao, phải làm sao?

Tin tốt là thay đổi lối sống có hiệu quả trong việc cải thiện tình trạng cholesterol cao. Chúng khá đơn giản và có thể được thực hiện ở mọi lứa tuổi.

Tập thể dục

Hoạt động thể chất giúp bạn giảm cân và tăng cholesterol HDL. Mục tiêu là tập 30 – 60 phút/ngày với các bài tập từ đơn giản đến phức tạp như đi bộ, đạp xe, bơi lội,…

Ăn nhiều chất xơ

Bổ sung nhiều chất xơ vào chế độ ăn uống của bạn có thể hữu ích. Thay thế bánh mì trắng và mì ống bằng ngũ cốc nguyên hạt giúp giảm cholesterol.

Ăn chất béo lành mạnh

Chất béo lành mạnh bao gồm dầu ô liu, bơ và các loại hạt. Các chất béo này không làm tăng chỉ số LDL của bạn.

Hạn chế lượng cholesterol tiêu thụ hàng ngày

Giảm lượng thực phẩm giàu chất béo bão hòa như phô mai, sữa nguyên chất và thịt đỏ giàu chất béo.

Bỏ hút thuốc lá

Hút thuốc làm giảm cholesterol HDL. Do đó, hãy bỏ thuốc lá vì lợi ích sức khỏe.